Khmer Law Compilation

ឯកសារនេះ គឺជាកម្រងឯកសារច្បាប់ដែលដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅកម្រងឯកសារច្បាប់មួយចំនួនដែលកំពុងអនុវត្តនៅក្នុង ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បោះពុម្ពលើកទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៥ ដោយការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួល បន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំនៅកម្ពុជា ហើយក៏បានដាក់បញ្ចូលបន្ថែមនូវច្បាប់មួយចំនួនទៀតដែលបានអនុម័តក្នុងពេលថ្មីៗនេះ។

ឯកសារនេះត្រូវបានរៀបចំចងក្រងក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាង និស្សិតអាហារូបករណ៍ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ផ្នែករដ្ឋបាល សាធារណៈជំនាន់ទី២ ឆ្នាំទី២ក្រុម P2B3 ឆ្នាំសិក្សា ២០០៦-២០០៧ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រនិងវិទ្យាសាស្ត្រ សេដ្ឋកិច្ច(RULE) និងការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំនៅកម្ពុជា (OHCHR Cambodia) ។

គោលបំណងក្នុងការបង្កើតឯកសារនេះទ្បើង គឺដើម្បីធ្វើឲ្យកាន់តែមានភាពងាយស្រួលថែមមួយកម្រិតទៀតដល់សាធារណជន និស្សិត មន្ត្រីរាជការ នគរបាល អាជ្ញាធរ អង្គការសិទ្ធិមនុស្សនានា ព្រមទាំងស្ថាប័នដទៃទៀត ក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និង ប្រើប្រាស់ឯកសារច្បាប់នេះក្នុងការរួមចំណែកគ្រប់គ្រងវិស័យយុត្តិធម៌ក៏ដូចជាការចូលរួមផ្សព្វផ្សាយអោយបានកាន់តែទូលំ ទូលាយនូវវិស័យច្បាប់ របស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

នៅក្នុងកម្រងច្បាប់នេះយើងក៏បានដាក់បញ្ចូលនូវ អនុសញ្ញារបស់អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ (ILO) សំខាន់ៗមួយចំនួនដែល ប្រទេសកម្ពុជាក៏ជាភាគីនៃអនុសញ្ញាទាំងនេះដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀត យើងបានធ្វើការពិនិត្យនិងកែសម្រួលលើការបកប្រែ សន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សនិងលិខិតុបករណ៏អន្តរជាតិដទៃទៀត ឱ្យបានត្រឹមត្រូវទ្បើងវិញដូចជាក្រមសីលធម៌សំរាប់ មន្ត្រីប្រតិបត្តិច្បាប់ដែលប្រទេសកម្ពុជាត្រូវគោរព។ ដោយសារមានការជាប់ទាក់ទងដល់អ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈច្បាប់ នៅក្នុងរឿងព្រហ្មទណ្ឌទើបយើងបានដាក់ បញ្ចូលនូវសន្ធិសញ្ញាបត្យាប័ន មួយចំនួនដែលប្រទេសកម្ពុជាបានផ្តល់សច្ចាប័នរួចហើយ។ យើងក៏បានដាក់បញ្ចូលនូវបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង របស់រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា និងក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញផងដែរ។

លោកអ្នកក៏អាចស្វែងរកច្បាប់ទាំងនេះបានផងដែរនៅលើគេហទំព័ររបស់ការិយាល័យ ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួល បន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំនៅកម្ពុជា http://cambodia.ohchr.org។ យើងនឹងបន្តដាក់បញ្ចូលនូវរាល់ច្បាប់ដែលអនុម័តក្នុងពេល ខាងមុខបន្ថែមទៀតនៅលើគេហទំព័រនេះដើម្បីបំពេញនូវសេចក្តីត្រូវការរបស់អ្នកអាន។

ឋានានុក្រមនៃច្បាប់កម្ពុជានៅក្នុងកម្រងច្បាប់នេះ មានដូចតទៅ៖

១. ច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញៈ
រដ្ឋធម្មនុញ្ញ គឺជាច្បាប់កំពូល និងជាប្រភពនៃច្បាប់នៅប្រទេសកម្ពុជា។
២. ច្បាប់ៈ
ច្បាប់ត្រូវអនុម័តដោយរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា ហើយត្រូវបានប្រកាសឱ្យប្រើដោយព្រះមហាក្សត្រ ឬ ប្រមុខរដ្ឋស្តីទី។ ច្បាប់នីមួយៗ ត្រូវតែស្របនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាដាច់ខាត។
៣. ព្រះរាជក្រឹត្យៈ
ព្រះរាជក្រឹត្យ ចេញដោយព្រះមហាក្សត្រសំរាប់អនុវត្តនូវសិទ្ធិអំណាចរបស់ព្រះអង្គ តាមដែលរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានកំណត់។ ព្រះរាជក្រឹត្យត្រូវតែស្របនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាដាច់ខាត។
៤. អនុក្រឹត្យៈ
អនុក្រឹត្យ អនុម័តយល់ព្រមដោយគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងចុះហត្ថលេខាដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ អនុក្រឹត្យនីមួយៗ ត្រូវតែ ស្របទៅនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនិងស្របជាមួយច្បាប់ ដែលអនុក្រឹត្យនោះត្រូវចេញ។
៥. ប្រកាសៈ
ប្រកាស គឺជាសេចក្តីសំរេចរបស់ក្រសួង ឬអន្តរក្រសួង ហើយចុះហត្ថលេខាដោយរដ្ឋមន្ត្រី នៃក្រសួងពាក់ព័ន្ធ។ ប្រកាសត្រូវតែស្របជាមួយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ ឬអនុក្រឹត្យ ដែលប្រកាសនោះត្រូវចេញ។
៦. សារាចរៈ
សារាចរ គឺជាលិខិតបទដ្ឋានដែលក្រសួង ឬអាជ្ញាធរថ្នាក់ខ្ពស់ណាមួយ ប្រើប្រាស់ដើម្បីបំភ្លឺចំណុចខ្លះៗក្នុងច្បាប់ ឬផ្តល់សេចក្តីណែនាំ។ សារាចរគ្រាន់តែជាការផ្តល់យោបល់ប៉ុណ្ណោះ ហើយវាមិនមានអានុភាពគតិយុត្តិអ្វីទ្បើយ។

មាតិកា

	ផ្នែកទី១	រដ្ឋធម្មនុញ្ញ សេចក្តីប្រកាសជាសាកលស្តីអំពីសិទ្ធិមនុស្ស និងលិខិតុបករណ៍អន្តរជាតិ
	ផ្នែកទី២	រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា ក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ តុលាការ និងមេធាវី
	ផ្នែកទី៣	នីតិប្រតិបត្តិ និងមន្ត្រីរាជការស៊ីវិល
	ផ្នែកទី៤	ការបោះឆ្នោត និងគណបក្សនយោបាយ
	ផ្នែកទី៥	អន្តោប្រវេសន៍ និងសញ្ជាតិ
	ផ្នែកទី៦	សារព័ត៌មាន និងការរួមប្រជុំ
	ផ្នែកទី៧	កិច្ចសន្យា នីតិវិធីរដ្ឋប្បវេណី និងគ្រួសារ
	ផ្នែកទី៨	ភូមិបាល ជលផល បរិស្ថាន និងមរតកវប្បធម៌
	ផ្នែកទី៩	សុខភាព និងឱសថ
	ផ្នែកទី១០	សេដ្ឋកិច្ច និងការងារ
	ផ្នែកទី១១	ច្បាប់ នីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ
	ផ្នែកទី១២	ពន្ធនាគារ និងមជ្ឈមណ្ឌលយុវនីតិសម្បទា
	ផ្នែកទី១៣	នគរបាល យោធា និងអាវុធ
	ផ្នែកទី១៤	ការអនុម័តយល់ព្រមលើសន្ធិសញ្ញាបត្យាប័ន
	ផ្នែកទី១៥	កម្មសិទ្ធិបញ្ញា